Hoe belangrijk is slaap voor gewichtsverlies?

Wie met zijn of haar gezondheid aan de slag gaat, kijkt al snel naar zaken als beweging en diëten. De calorie-inname wordt nauwkeurig gemeten en gekoppeld aan een serieus fitnessschema. Natuurlijk zal je dit helpen om gezonder te worden en gewicht te verliezen. Toch is een derde onderdeel essentieel en onmisbaar: een goede nachtrust.


Als je niet ten minste 7 uur slaap per nacht scoort, kun je trainen en diëten wat je wilt, maar het zal weinig effect hebben. De invloed van slaap op een gezonde levensstijl wordt regelmatig onderschat.

Als je niet lekker slaapt, heb je de volgende dag zin in eten. Het maakt niet uit of je wilskracht is gemaakt van gewapend beton: als je niet voldoende slaap hebt gehad, zal je de dag erna meer eten dan nodig is. Dit is niet te wijten aan een gewoonte, maar is het proces van chemie en hormonen in de hersenen.

Het hongerhormoon

Er bestaat namelijk een hormoon dat er voor zorgt dat je meer zin hebt in eten. Wetenschappers noemen dit hormoon ‘ghrelin’. Een meer toegankelijke naam voor het hormoon is het ‘hongerhormoon’. Wie weinig slaapt, maakt automatisch meer van het hongerhormoon aan. Het hormoon is voor het eerst in 1996 ontdekt. Een simpele uitleg is deze: Ghrelin maakt het hongergevoel groter, en beïnvloedt het metabolisme op zo’n manier dat calorieën langzamer worden verbrand.

Wie met regelmaat te weinig slaap krijgt, kan te maken krijgen met een ander lastig hormoon: leptin. Leptin is een hormoon dat wordt aangemaakt in de vetcellen, en geeft je het gevoel van verzadiging, of ‘vol zitten’. Mensen met een chronisch slaaptekort hebben ook een tekort aan het leptin hormoon. Minder leptin is meer honger.

Dus nu heb je te maken met twee hormonen, die ondanks al je goede bedoelingen hun eigen plan trekken. En dat allemaal omdat je te weinig slaapt. Dit kan fitter worden en in het bijzonder gewichtsverlies erg tegenzitten.

Moeite met beslissingen maken

Een tekort aan slaap beïnvloed de frontale kwab in de hersenen. Dit gedeelte van het brein is de baas over het complexe proces van beslissingen maken. Dit is de reden dat niemand een goede beslissing kan maken met weinig slaap. Sterker nog: onderzoekers stellen dat rijden met een stevig slaaptekort bijna net zo ernstig kan zijn als rijden onder invloed van alcohol. Ook wordt het in toenemende mate lastiger om jezelf eraan te herinneren dat je weg moet blijven van het veel te lekkere maar ook veel te ongezonde eten.

Een slaaptekort draagt ook bij aan de groeiende behoefte naar beloning. Dit komt door het gedeelte in de hersenen dat de ‘amygdala’ wordt genoemd, het beloningscentrum. De amygdala wordt meer geprikkeld met minder slaap. Hierdoor krijg je al snel zin in een lekkere, sappige hamburger. Een drang die zo sterk is dat zijn wortels schiet in het onderbewustzijn, waardoor weerstand bieden des te moeilijker wordt.

Pak ten minste 7 uur per nacht

Dit is geen vaste regel, meer een vuistregel, en kan sterk variëren tussen verschillende personen. Wat voor jou de ideale hoeveelheid slaap is kan verschillen van die van je partner, collega, moeder of de buschauffeur. Iedereen is anders. Sommigen redden het met 5 á 6 uur, anderen liggen 9 uur te tukken en zijn nog niet tevreden. Daarom de vuistregel van 7 uur. Als je voldoende slaapt kan je betere beslissingen maken op dieetgebied, en maakt je lichaam minder ghrelin en meer leptine aan.

Belangrijk om te onthouden is dat het gemiddelde van 7 uur slaap per nacht alleen geldt voor iedere afzonderlijke nacht. Dit betekent dat je niet op maandag 4 uur (3 te weinig) kunt slapen, om vervolgens op dinsdag 10 uur (3 te veel) te slapen. Het lichaam is geen kasboekje, en kan niet met extra slaap in balans worden gebracht. Het lichaam dient zich iedere nacht te herstellen van de afgelopen dag. Zorg daarom voor voldoende slaap, zodat je de volgende dag eerder voor broccoli dan biefstuk zult kiezen.

WIJ MAKEN UW NACHTEN!