Stel je voor: je loopt al uren rond in een bos. Je hoopt dat je een weg naar buiten kunt vinden, maar de begroeiing wordt steeds dichter. De zon is inmiddels ondergegaan en je ziet niet meer waar je loopt. Plots stoot je je voet tegen iets hards. Je kijkt naar beneden en merkt dat je in een nest met slangen bent gestapt. Ze krullen zich om je been en kruipen langzaam omhoog richting je hals. Een tel voordat je wordt gebeten open je je ogen en wordt je bezweet wakker. Weer een nachtmerrie. Kun je hier iets tegen beginnen? Jazeker!
Hoe erg zijn nachtmerries?
Voor sommige slapers zijn nachtmerries als een slechte korte film; de beelden zijn angstaanjagend maar blijven niet langer dan een paar seconden hangen na het wakker worden. Anderen kunnen er wekelijks zo niet dagelijks last hebben van slechte dromen, waardoor slapen wordt getransformeerd in iets waar ze bang voor zijn. Vooral mensen die lijden aan PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis) worden ‘s nachts gekweld met beelden en herinneringen die ze overdag met zoveel inspanning proberen te vermijden.
Wat zijn nachtmerries?
Simpel gesteld is een nachtmerrie een droom waarin alle slechte emoties worden verwerkt. Angst, stress, bezorgdheid, woede, noem maar op. Het is een van de manieren waarop onze hersenen omgaan met de stress van het dagelijks leven. Een nachtmerrie op zijn tijd is dus eigenlijk heel gezond, want anders blijven al die emoties in je hoofd rondspoken. Nachtmerries die vaak voorkomen en relatief heftig zijn, zijn dikwijls gevormd door traumatische gebeurtenissen, zoals het verlies van een geliefde. Het lijkt erop dat je niet kan ontsnappen aan deze nachtmerries, maar er is een oplossing aanwezig.
Scripting
Er zijn veel trucs en tips om slechte dromen te weren, maar een van de meer succesvolle tactieken wordt het ‘nachtmerrie script’ genoemd. Het is een beetje psychologisch valsspelen; met een nachtmerrie script kunnen mensen hun eigen nachtelijke avonturen herschrijven. Dan wel op zo’n manier dat het geen angst meer veroorzaakt. Met gebruik van de techniek kan een enge droom worden getransformeerd naar een huis-tuin-en keuken variant, uitgekozen door de dromer.
De methode wordt ook wel droombeheersing genoemd en wordt bij de slapers geïmplementeerd terwijl deze nog wakker zijn. Ontwikkeld rond het jaar 2000 door een team nachtmerrie onderzoekers, geleid door Dr. Barry Krakow. Hij is de oprichter van het PTSS slaap kliniek in het Maimonides Sleep Arts and Sciences Centre. De gemiddelde droomscript behandeling bestaat uit ongeveer vier groepssessies, tussen de vijf en tien individuele sessies. Het wordt het meest gebruik bij mensen wiens nachtmerries zijn ontstaan uit persoonlijke trauma’s en de resultaten zijn goed. 70 tot 80% van de behandelde mensen geeft aan een merkbare verlichting van de nachtmerries te constateren.
De werking
Dit is hoe het werkt: een dokter vraagt aan zijn patiënt om een beeld uit de nachtmerrie voor zich te zien en er dan bepaalde aspecten aan te veranderen. Zo kunnen slangen bijvoorbeeld veranderen in schattige puppy’s. Of dragen soldaten chocoladerepen in plaats van wapens.
Dr. Shelby aan het woord
‘’Ik leer mensen die lijden onder hun nachtmerries om hun dromen te pakken, en die op zo’n wijze te veranderen dat deze niet meer eng is, of tenminste neutraal,’’ zegt Dr. Shelby Harris, directeur van het Behavioural Sleep Medicine Progam in New York. De patiënten van Harris kunnen telkens een klein detail uit hun droom veranderen, of de droom in zijn geheel. ‘’Ik laat ze vervolgens de aangepaste droom voor zich zien, niet de nachtmerrie, en wil graag dat ze dat beeld iedere dag minstens vijf minuten vasthouden.’’ Als de patiënt zich geen voorstelling kan maken over hoe de droom ingevuld moet worden kan de begeleider een suggestie voorstellen, zoals een aanvaller in een droom laten krimpen tot de grootte van een mier, vuur met water vervangen, of een creatieve redding door een onbekend persoon.
Herhalingen van trauma
In het geval er sprake is van een trauma zijn nachtmerries vaak filmachtige herhalingen van dat trauma. Ze gaan eigenlijk nog een stukje verder dan normale nachtmerries. De dromers denken vaak dat ze gewoon wakker zijn en rondwandelen in de normale wereld. Wel blijft er het gevoel kleven dat er iets niet helemaal in orde is. In dit soort dromen wordt het trauma iedere keer weer opnieuw beleefd. Ze komen niet alleen voor tijdens de REM-slaap (slaapfase waarin de meerderheid droomt) maar ook in andere fasen.
Overtuig je hersenen
Word je constant achternagezeten door een man met een hakmes en een skimasker? Probeer je dan overdag in te beelden dat hij een ijsje vasthoudt die hij heel graag aan je wil geven. De script die patiënten kiezen kunnen zowel ‘magisch’ als realistisch zijn, in dromen is alles mogelijk. Harris: ‘’We weten dat er een verandering merkbaar is in de hersenen als onze patiënten zich overdag een bepaald script inbeelden. Hoe dit mechanisme samenhangt met de dromen die we beleven is vooralsnog onduidelijk.’’ Voor mensen die aan PTSS lijden kan deze techniek zelfs overdag uitkomst bieden. Door je je herinneringen anders in te beelden kun je je hersenen er van overtuigen dat ze op een andere manier hebben plaatsgevonden.
WIJ MAKEN UW NACHTEN!
